Wie aan trading denkt, ziet misschien iemand voor meerdere beeldschermen die voortdurend koersen volgt en binnen enkele seconden beslissingen neemt. In de praktijk hoeft een handelsdag er helemaal niet zo hectisch uit te zien. Juist een vaste dagroutine kan helpen om rust te bewaren en beslissingen volgens een vooraf bepaald plan te nemen.
Hoe zo’n routine eruitziet, hangt af van de gekozen handelsstijl. Een daytrader kijkt anders naar de markt dan iemand die met dagkoersen of meerdaagse posities werkt. Toch komen bij veel traders dezelfde onderdelen terug: voorbereiding, analyse, risicobeheer, uitvoering en evaluatie.
Voor de beursopening: eerst het marktbeeld bepalen
Een handelsdag begint idealiter niet op het moment dat de eerste order wordt geplaatst. Voorafgaand aan de beursopening is er tijd om te bekijken wat er sinds het vorige slot is gebeurd.
Daarbij kan een trader onder meer letten op:
- het verloop van Wall Street en de Aziatische beurzen;
- Europese en Amerikaanse futures;
- belangrijke bedrijfsresultaten;
- rente- en valutabewegingen;
- grondstoffen zoals olie en goud;
- economische cijfers die later op de dag verschijnen;
- geopolitiek nieuws dat voor extra volatiliteit kan zorgen.
Wie vooral de Nederlandse beurs volgt, kan daarbij beginnen met een actuele AEX verwachting. Daarmee ontstaat snel een beeld van de verwachte opening, relevante futures, belangrijke marktontwikkelingen en technische niveaus die tijdens de handelsdag een rol kunnen spelen.
Het doel van deze voorbereiding is niet om exact te voorspellen wat de beurs gaat doen. Een trader probeert vooral te bepalen welke omstandigheden belangrijk zijn en welke scenario’s mogelijk zijn.
Maak vóór de handel een plan
Na de eerste marktanalyse volgt het handelsplan. Dat hoeft niet iedere ochtend volledig opnieuw te worden bedacht. Wie volgens een vaste strategie handelt, heeft veel regels al vooraf bepaald.
Voor iedere mogelijke transactie moet in ieder geval duidelijk zijn waarom een positie wordt geopend en onder welke omstandigheden deze weer wordt gesloten.
Daarbij kunnen vragen helpen als:
- Welk signaal is nodig voordat ik een positie open?
- Hoeveel kapitaal wil ik maximaal riskeren?
- Waar ligt het punt waarop mijn oorspronkelijke verwachting niet meer klopt?
- Hoe groot mag een positie worden?
- Wanneer neem ik winst of verminder ik een positie?
- Zijn er vandaag momenten waarop ik bewust niet wil handelen?
Een handelsplan voorkomt dat deze beslissingen pas worden genomen nadat een koers plotseling begint te bewegen. CME Group noemt vooraf vastgelegde regels voor onder meer maximale verliezen en risicotolerantie eveneens een belangrijk onderdeel van een tradeplan. Meer over risicobeheer in een handelsplan bij CME Group
Rond de beursopening: niet meteen hoeven handelen
De eerste minuten na de opening kunnen beweeglijk zijn. Orders die vóór opening zijn ingelegd worden verwerkt, beleggers reageren op nieuws en het nieuwe evenwicht tussen kopers en verkopers moet zich nog vormen.
Dat betekent niet dat een trader onmiddellijk een positie moet innemen.
Wanneer een strategie geen geldig signaal geeft, kan niets doen juist de juiste beslissing zijn. Een vaste routine helpt daarbij. In plaats van iedere koersbeweging als een nieuwe kans te zien, wacht de trader op situaties die binnen het handelsplan passen.
Dat vermindert ook de kans op overtrading: handelen omdat er beweging is in plaats van omdat de strategie daar aanleiding toe geeft.
Tijdens de ochtend: uitvoeren in plaats van improviseren
Wanneer de markt eenmaal op gang is gekomen, verschuift de aandacht van voorbereiding naar uitvoering.
Een trader kan koersgrafieken, technische indicatoren, volumes of andere gegevens volgen die binnen de eigen methode belangrijk zijn. Maar meer informatie is niet automatisch beter.
Wie vooraf heeft bepaald welke signalen relevant zijn, hoeft niet voortdurend nieuwe indicatoren of meningen aan de analyse toe te voegen. Juist tijdens snelle koersbewegingen is de verleiding groot om van aanpak te veranderen.
Een goede routine zorgt daarom voor een duidelijke scheiding:
eerst analyseren en regels bepalen, daarna uitvoeren volgens die regels.
Dat klinkt eenvoudig, maar discipline is een belangrijk onderdeel van trading. Angst om een beweging te missen, overmoed na winst of de neiging om een verlies snel terug te verdienen kunnen allemaal aanleiding geven om van het oorspronkelijke plan af te wijken.
Rond het middaguur: een bewust rustmoment
Niet iedere minuut van de handelsdag hoeft productief te worden ingevuld. Zeker bij handelsstrategieën waarvoor maar enkele beslismomenten nodig zijn, kan het verstandig zijn om tussendoor bewust afstand te nemen van het koersscherm.
Een trader kan rond het middaguur bijvoorbeeld controleren:
- of openstaande posities nog binnen het oorspronkelijke plan vallen;
- of het risico binnen de vooraf gestelde grenzen blijft;
- welke belangrijke cijfers of gebeurtenissen later volgen;
- of er überhaupt nog een reden is om actief naar nieuwe transacties te zoeken.
Een dergelijke controle is iets anders dan voortdurend zoeken naar redenen om een positie aan te passen.
Voor traders die veel transacties uitvoeren spelen ook handelskosten een rol. De AFM wijst erop dat beleggers onder meer te maken kunnen krijgen met transactiekosten en andere kosten van de gebruikte beleggingsproducten en dienstverlening. Bekijk de uitleg over beleggingskosten van de AFM
De middag: opnieuw aandacht voor nieuws en Wall Street
Later op de dag kan het marktbeeld veranderen. Nieuwe economische cijfers, bedrijfsnieuws of de opening van de Amerikaanse markten kunnen voor nieuwe koersbewegingen zorgen.
Voor een AEX-trader is Wall Street extra relevant doordat grote internationale aandelenmarkten elkaar sterk kunnen beïnvloeden. Bovendien kunnen zwaargewichten binnen de AEX gevoelig reageren op ontwikkelingen in Amerikaanse sectoren zoals technologie en halfgeleiders.
Ook hier geldt dat nieuws vooral in de context van de gekozen strategie moet worden beoordeeld. Niet ieder nieuwsbericht vraagt om een transactie.
Een trader die zijn ochtendplan heeft opgesteld, kan daarom controleren of het oorspronkelijke scenario nog geldig is. Is er fundamenteel iets veranderd, of beweegt de markt alleen binnen de normale dagelijkse volatiliteit?
Risico controleren gedurende de hele handelsdag
Risicobeheer is geen afzonderlijke taak die alleen bij het openen van een positie wordt uitgevoerd. Het loopt als een rode draad door de hele handelsdag.
Een trader moet bijvoorbeeld voorkomen dat verschillende posities samen ongemerkt een veel groter risico vormen dan bedoeld. Ook kan de volatiliteit gedurende de dag veranderen, waardoor een positie die ’s morgens normaal leek later aanzienlijk beweeglijker wordt.
Extra aandacht is nodig bij producten met een hefboom. Winsten kunnen daarmee worden vergroot, maar verliezen eveneens. De AFM waarschuwt dat actief handelen, en met name bepaalde complexe handelsproducten, aanzienlijke risico’s kan meebrengen.
Een vaste routine kan het risico niet wegnemen. Wel zorgt zij ervoor dat beslissingen minder afhankelijk worden van de emotie van het moment.
Na het beurslot: de handelsdag evalueren
De handelsdag eindigt niet noodzakelijk zodra de beurs sluit. Juist daarna ontstaat een belangrijk moment voor evaluatie.
Een trader kan de uitgevoerde transacties in een handelsdagboek vastleggen en daarbij niet alleen naar winst of verlies kijken.
Interessantere vragen zijn bijvoorbeeld:
- Heb ik mijn handelsregels gevolgd?
- Was iedere transactie gebaseerd op een geldig signaal?
- Heb ik ergens impulsief gehandeld?
- Was het gekozen risico verantwoord?
- Heb ik een goede transactie verkeerd uitgevoerd?
- Heb ik juist een verliesgevende trade correct volgens het plan uitgevoerd?
Dat laatste is belangrijk. Een goede beslissing kan verlies opleveren en een slechte beslissing kan toevallig winstgevend zijn. Alleen naar het financiële eindresultaat kijken geeft daarom geen volledig beeld van de kwaliteit van de uitvoering.
Door regelmatig terug te kijken kunnen patronen zichtbaar worden. Misschien ontstaan fouten vooral na een verliestrade, tijdens zeer beweeglijke markten of wanneer er te veel verschillende markten tegelijk worden gevolgd.
Een goede trader hoeft niet de hele dag te handelen
Een vaste dagroutine betekent niet dat iemand van de vroege ochtend tot de avond naar koersschermen moet kijken.
De benodigde tijd hangt sterk af van de strategie. Een actieve intradaytrader kan de markt urenlang volgen, terwijl iemand die met dagsignalen werkt soms maar enkele vaste controlemomenten nodig heeft.
Het belangrijkste is dat de routine aansluit bij de handelsmethode.
Voorbereiden wanneer voorbereiding nodig is, handelen wanneer er een geldig signaal is en niets doen wanneer de strategie geen aanleiding geeft. Daarna volgt de evaluatie.
Juist die herhaling maakt een handelsdag overzichtelijker. Trading wordt daarmee minder een reeks losse beslissingen en meer een proces waarin analyse, uitvoering en risicobeheer iedere dag volgens dezelfde structuur terugkomen.