Marktkapitalisatie is de beurswaarde van het eigen vermogen van een beursgenoteerd bedrijf. Je berekent die waarde door de actuele aandelenkoers te vermenigvuldigen met het aantal uitstaande aandelen. Daarmee zegt marktkapitalisatie vooral iets over de omvang die de beurs op dat moment aan een onderneming toekent. Het cijfer zegt niet automatisch of een aandeel goedkoop, duur, goed of slecht is.
Dat onderscheid is belangrijk. Een aandeel van €8 kan bij een veel grotere onderneming horen dan een aandeel van €80. Alleen naar de koers per aandeel kijken geeft daarom nauwelijks informatie over de totale beurswaarde van een bedrijf.
Wat is marktkapitalisatie?
De basisberekening is eenvoudig:
Marktkapitalisatie = aandelenkoers × aantal uitstaande aandelen
De definitie van market capitalization op Investor.gov gebruikt dezelfde basis: de actuele beurskoers van één aandeel wordt vermenigvuldigd met het totale aantal uitstaande aandelen.
Stel dat onderneming A 10 miljoen aandelen heeft uitstaan en één aandeel €50 kost. De marktkapitalisatie bedraagt dan €500 miljoen. Onderneming B heeft 100 miljoen aandelen uitstaan tegen een koers van €5. Ook die onderneming heeft een marktkapitalisatie van €500 miljoen.
De aandelenkoersen verschillen met een factor tien, maar de beurswaarde van het eigen vermogen is gelijk. Dat laat zien waarom de losse aandelenkoers geen goede maat is om de omvang van twee beursbedrijven met elkaar te vergelijken.
Waarom de koers per aandeel weinig zegt over de grootte
De prijs van één aandeel hangt mede af van het aantal stukken waarin het eigendom van een onderneming is verdeeld. Een bedrijf kan bijvoorbeeld een aandelensplitsing uitvoeren, waardoor het aantal aandelen stijgt en de koers per aandeel technisch daalt. Als er verder niets verandert, hoeft de totale marktkapitalisatie daardoor nauwelijks te veranderen.
Daarom is een aandeel van €200 niet per definitie ‘duurder’ dan een aandeel van €20. Voor zo’n oordeel moet je eerst weten hoeveel aandelen er uitstaan en vervolgens kijken naar de totale beurswaarde en andere financiële gegevens.
Marktkapitalisatie helpt dus vooral om van één koersgetal naar de omvang van het beursgenoteerde eigen vermogen te gaan. Dat is een nuttiger vertrekpunt voor vergelijking.
Waarvoor gebruiken beleggers marktkapitalisatie?
Marktkapitalisatie wordt vaak gebruikt om ondernemingen naar omvang te groeperen. Begrippen als large cap, mid cap en small cap verwijzen naar grote, middelgrote en kleinere beursbedrijven. De exacte grenzen verschillen per markt, indexaanbieder en databron. Het is daarom verstandiger om die labels als relatieve categorieën te zien dan als universele vaste drempels.
Het cijfer kan ook helpen bij het beoordelen van de samenstelling van een portefeuille. Wie alleen posities in zeer grote ondernemingen heeft, neemt een ander soort blootstelling dan iemand die een aanzienlijk deel in kleinere beursbedrijven belegt. Dat betekent niet dat de ene groep automatisch beter of veiliger is. Omvang is slechts één kenmerk.
Ook bij beursindices speelt marktkapitalisatie vaak een rol. Sommige indices wegen ondernemingen geheel of gedeeltelijk op basis van hun beurswaarde, soms met een correctie voor het deel van de aandelen dat daadwerkelijk vrij verhandelbaar is. Daardoor kan een koersbeweging van een groot bedrijf meer invloed op een index hebben dan dezelfde procentuele beweging van een veel kleiner bedrijf.
Marktkapitalisatie is geen waarderingsmaatstaf
Een veelgemaakte denkfout is dat een grote marktkapitalisatie betekent dat een aandeel duur is. Dat volgt niet uit het cijfer. Marktkapitalisatie meet de totale marktwaarde van het eigen vermogen, maar zet die waarde niet af tegen winst, omzet, kasstroom of boekwaarde.
Twee bedrijven kunnen bijvoorbeeld allebei een marktkapitalisatie van €10 miljard hebben, terwijl het ene bedrijf veel meer winst maakt dan het andere. Om te beoordelen hoeveel beleggers betalen in verhouding tot de winst, is een andere maatstaf nodig. De koers-winstverhouding is daar een bekend voorbeeld van.
Hetzelfde geldt andersom. Een bedrijf met een relatief kleine marktkapitalisatie is niet automatisch goedkoop. Als de winst laag is, de schulden hoog zijn of de vooruitzichten zwak zijn, kan de waardering nog steeds veeleisend zijn.
Wat is het verschil met ondernemingswaarde?
Marktkapitalisatie en ondernemingswaarde worden soms door elkaar gehaald, maar ze meten niet hetzelfde. Marktkapitalisatie kijkt naar de beurswaarde van het eigen vermogen. Ondernemingswaarde, vaak aangeduid als enterprise value, probeert breder naar de waarde van de operationele onderneming te kijken en houdt onder meer rekening met schulden en beschikbare kasmiddelen.
Dat verschil wordt relevant wanneer twee bedrijven ongeveer dezelfde marktkapitalisatie hebben, maar een heel andere financieringsstructuur. Een onderneming met veel nettoschuld kan economisch anders worden gewaardeerd dan een bedrijf met dezelfde beurswaarde en een grote kaspositie.
Voor een snelle vergelijking van beursomvang is marktkapitalisatie bruikbaar. Voor een analyse van de totale ondernemingswaarde is het cijfer alleen niet voldoende.
Waardoor verandert de marktkapitalisatie?
De marktkapitalisatie kan op twee manieren veranderen: door de aandelenkoers en door het aantal uitstaande aandelen.
De koers verandert voortdurend door vraag en aanbod op de beurs. Stijgt de koers met 10 procent terwijl het aantal uitstaande aandelen gelijk blijft, dan stijgt ook de marktkapitalisatie ongeveer 10 procent. Daalt de koers, dan neemt de beurswaarde overeenkomstig af.
Daarnaast kan het aantal uitstaande aandelen veranderen. Een onderneming kan nieuwe aandelen uitgeven of juist eigen aandelen inkopen en intrekken. Daardoor kan de marktkapitalisatie anders bewegen dan je op basis van alleen de koers zou verwachten.
Bij historische vergelijkingen is het daarom nuttig om niet alleen naar de koersontwikkeling te kijken. Veranderingen in het aantal aandelen kunnen mede bepalen hoe de totale beurswaarde zich heeft ontwikkeld.
Hoe gebruik je marktkapitalisatie in een aandelenanalyse?
Begin met de vraag waarvoor je het cijfer nodig hebt. Wil je twee ondernemingen naar beursomvang vergelijken, dan is marktkapitalisatie direct bruikbaar. Wil je weten of een aandeel aantrekkelijk gewaardeerd is, dan heb je aanvullende gegevens nodig.
Kijk in dat geval bijvoorbeeld naar winstgevendheid, kasstromen, schuldpositie, groei, sector en waarderingsratio’s. Marktkapitalisatie vormt dan het schaalgetal waartegen andere gegevens kunnen worden geplaatst, maar niet de conclusie.
Dat voorkomt ook een andere fout: denken dat een bekend groot bedrijf automatisch een betere belegging is dan een kleinere onderneming. Een hoge marktkapitalisatie kan wijzen op een grote positie in de markt en brede beleggerswaardering, maar zegt niets met zekerheid over toekomstige rendementen.
De belangrijkste beperking van marktkapitalisatie
Marktkapitalisatie beantwoordt één vraag goed: welke beurswaarde kent de markt op dit moment toe aan het uitstaande eigen vermogen van een onderneming? Het antwoord op die vraag is nuttig voor vergelijking, indexweging en analyse van bedrijfsomvang.
Wat je er vooral niet uit mag concluderen, is dat die beurswaarde hetzelfde is als de economische of ‘werkelijke’ waarde van het bedrijf. Marktkapitalisatie houdt op zichzelf geen rekening met schulden, kasmiddelen, winstkwaliteit, groeiverwachtingen of toekomstige risico’s. Gebruik het cijfer daarom als uitgangspunt voor verdere analyse, niet als zelfstandig koop- of verkoopsignaal.